Lifestyle

Bewust iets missen is ineens een vorm van zelfzorg

· 5 min leestijd

Je zit op de bank, net lekker onder een plaid, en dan komt die appgroep weer tot leven. Vrijdagborrel, verjaardag, een nieuwe serie die iedereen "echt moet zien". Een paar jaar geleden voelde je dan meteen die bekende kriebel: zou je toch moeten gaan, moeten kijken, moeten meedoen? Steeds meer vrouwen zetten daar nu bewust een streep doorheen, en noemen het niet schuldgevoel maar vreugde. Welkom bij JOMO, de joy of missing out.

Het klinkt als een grapje naast FOMO, de angst om iets te missen die socialmediafeeds al jaren voedt. Maar JOMO is allesbehalve een geintje. Het is een manier van leven die je helpt om minder uit te geven, minder uitgeput te raken en meer tijd over te houden voor de dingen die er voor jou echt toe doen.

Wat JOMO precies betekent

JOMO staat voor joy of missing out: het bewuste plezier dat je voelt als je iets overslaat in plaats van je er schuldig over te voelen. Waar FOMO je het gevoel geeft dat je overal bij moet zijn, draait JOMO om de omgekeerde beweging. Je kiest zelf wat je tijd en aandacht waard is, en je laat de rest met een gerust hart los.

De term is niet nieuw. The New York Times doopte "the joy of missing out" al in 2018 tot een nieuwe zomertrend, als tegenhanger van de constante prikkels van sociale media. Wat nu verandert, is dat het van een losse hashtag een serieus onderwerp is geworden in gesprekken over werkdruk, schermtijd en mentale rust.

De Deense psycholoog Svend Brinkmann, hoogleraar aan de Universiteit van Aalborg, schreef er in 2019 een heel boek over: The Joy of Missing Out: The Art of Self-Restraint in an Age of Excess. Zijn punt is dat we in een consumptiemaatschappij leven die ons voortdurend meer keuzes, meer prikkels en meer bevrediging belooft, zonder dat dat ooit echt tevredenheid oplevert. Bewust iets missen is volgens hem geen gemiste kans, maar een actieve keuze die je juist iets oplevert: rust, ruimte en overzicht.

Waarom dit nu opspeelt

Dat JOMO precies nu aanslaat, is geen toeval. Wil je meer weten over waarom bereikbaarheid steeds minder vanzelfsprekend voelt? Lees ook ons artikel over onbereikbaar zijn als statussymbool, een trend die nauw verwant is aan JOMO.

Onderzoek van Wattpad onder duizenden jonge gebruikers liet destijds al zien hoe zwaar die constante online aanwezigheid drukt: negen op de tien jongeren gaf aan zich gestrest te voelen door school, en 53 procent noemde druk vanuit het gezin als bron van stress. Cijfers van de American Psychological Association uit 2018 lieten een vergelijkbaar beeld zien: 68 procent van de ondervraagde Gen Z'ers maakte zich serieus zorgen over de toekomst. Dat zijn geen frisse cijfers meer, maar ze verklaren wel waarom een generatie op zoek ging naar een tegenbeweging, en waarom die beweging inmiddels is uitgegroeid tot iets dat verder gaat dan Gen Z alleen.

Ook de manier waarop we nu met geld en tijd omgaan, speelt mee. Steeds meer vrouwen kiezen bewust voor minder, of dat nu gaat om minder werken of minder verplichtingen. Wie minder wil werken voor minder geld ervaart vaak diezelfde opluchting als iemand die een feestje afzegt: niet uit onverschilligheid, maar omdat de ruimte die het oplevert zwaarder weegt dan wat je erdoor misloopt.

Dit is het verschil met een digital detox

JOMO wordt vaak verward met een digital detox, maar dat is iets anders. Een detox voelt vaak als een strenge maatregel: een weekend zonder telefoon omdat het "moet", met een onderliggend gevoel van falen zodra je toch even scrolt. JOMO werkt precies omgekeerd. Het draait niet om volledige afsluiting, maar om een bewuste, zelfgekozen omgang met de digitale wereld. Je mag gewoon een avond series bingen als dat is wat je energie geeft. Het punt is dat je het kiest, in plaats van dat het je overkomt omdat je bang bent iets te missen.

Dat verschil klinkt subtiel, maar voelt in de praktijk heel anders. Een detox is iets wat je jezelf opdringt. JOMO is iets wat je jezelf toestaat.

Hoe je zelf met JOMO begint

Je hoeft er geen groot levensplan voor te maken. Een paar simpele gewoontes zijn genoeg om te voelen hoe het werkt.

  • Neem bewust tijd alleen. Zonder scherm, gewoon met je eigen gedachten. Dat voelt in het begin ongemakkelijk stil, maar wordt snel prettig.
  • Stel je prioriteiten scherp. Als je weet wat voor jou echt telt, wordt het ineens makkelijker om te zien welke afspraken dat eigenlijk niet zijn.
  • Leer nee zeggen zonder uitleg. Elke uitnodiging die je afslaat, maakt ruimte vrij voor iets wat jij zelf had gepland.
  • Plan bewuste offline momenten. Een weekend zonder wifi of een avond met je telefoon in een andere kamer werkt vaak beter dan een app die je schermtijd bijhoudt.
  • Zoek rust op in plaats van afleiding. Bloomscrollen is daar een mooi voorbeeld van: je scrolt nog wel, maar kiest bewust voor content die je oplaadt in plaats van uitput.

Het mooie is dat JOMO zich prima laat combineren met andere kleine rituelen die je al kent. Kleine luxe als zelfzorgplan werkt vaak het best juist op de avonden dat je niets anders hoeft, omdat je dan pas echt de ruimte voelt om ervan te genieten.

Waarom afzeggen geen falen meer is

Het grootste verschil met een paar jaar geleden is misschien wel dit: afzeggen voelde lang als iets om je voor te verontschuldigen. "Sorry, ik kan toch niet" ging altijd gepaard met een excuus. JOMO draait dat om. Je hoeft niets goed te praten als je kiest voor een avond alleen thuis in plaats van een feestje waar je toch met tegenzin naartoe zou gaan.

Dat is geen luiheid en geen onverschilligheid. Het is simpelweg erkennen dat je aandacht eindig is, en dat je zelf mag bepalen waar die naartoe gaat. De volgende keer dat je appgroep weer tot leven komt terwijl je net comfortabel zit, mag je gewoon liggen blijven. Niet omdat je iets mist, maar omdat je precies waar je nu zit, niets te missen hebt.

Anouk Versteeg
Geschreven door Anouk Versteeg Fashion & lifestyle schrijver

Anouk combineert mode met interieur en lifestyle op een manier die voelt alsof je beste vriendin je rondleidt door haar favoriete winkels. Ze heeft een ongeëvenaard talent voor het vinden van mooie dingen die niet veel kosten en deelt die ontdekkingen met het enthousiasme van iemand die net het koopje van de eeuw heeft gescoord. Haar huis is een verzameling van vondsten van rommelmarkten, kleine webshops en dat ene verborgen hoekje bij de Ikea waar niemand anders kijkt. Ze gelooft dat je niet veel geld hoeft uit te geven om je huis of garderobe mooi te maken, je moet alleen weten waar je moet zoeken. Haar weekenden bestaan grotendeels uit het struinen door tweedehands winkels en het overtuigen van haar vriend dat ze echt nog een vaas nodig heeft.