Je voelt je drie nachten op rij niet uitgerust, hebt op kantoor ineens een opvlieger tijdens een meeting en zegt er niets over. Herkenbaar? Je bent dan niet de uitzondering. Meer dan 1 op de 3 werkende vrouwen in de overgang ervaart hierdoor beperkingen in haar functioneren op het werk, blijkt uit onderzoek van het RIVM onder ruim twaalfduizend werkende vrouwen tussen de 40 en 66 jaar. Toch bespreekt minder dan de helft, 48 procent, deze klachten met een leidinggevende of collega.
Die stilte is al jaren het patroon rond vrouwengezondheid. Maar er gebeurt nu iets dat dat patroon doorbreekt: Nederland trekt voor het eerst serieus geld uit om onderzoek naar het vrouwenlichaam in te halen.
Waarom je klachten zo lang niet serieus werden genomen
Het probleem zit niet alleen in de werkvloer, maar in de wetenschap zelf. Wereldwijd gaat slechts 2 procent van alle investeringen in medische technologie naar vrouwengezondheid, terwijl vrouwen de helft van de wereldbevolking vormen. Dat blijkt uit een persbericht van de Universiteit Twente van maart 2026. Onderwerpen als de overgang, bekkenbodemproblematiek en de zorg rond borstkanker blijven daardoor structureel onderbelicht, zegt dr. Anique Bellos-Grob, voorzitter van het programma Technology for Women's Health van het TechMed Centrum aan de UT.
Het gevolg voel je zelf misschien al: huisartsen die overgangsklachten wegwuiven als "nou ja, dat hoort erbij", medicijnen die vooral op mannenlichamen getest zijn, en apps die nauwelijks rekening houden met hormonale schommelingen. Niet toevallig dus dat je bij het tracken van je gezondheid soms meer onrust dan houvast voelt: de meeste tools zijn simpelweg niet voor jouw lijf gebouwd.
Dat gebrek aan onderzoek werkt door in alledaagse dingen. Een slaaptracker die geen rekening houdt met hormonale schommelingen meldt "slechte slaap" zonder te snappen waarom. Een bloeddrukmeting die buiten de context van de overgang wordt beoordeeld, geeft een vertekend beeld. Je lichaam verandert, maar de meeste meetinstrumenten en richtlijnen zijn gebouwd op een gemiddelde die niet van jou is.
Nederland steekt nu miljoenen in de overgang
Daar komt verandering in. Erasmus MC coördineert sinds dit jaar het landelijke programma Menopause Matters, met een subsidie van 5 miljoen euro via Health~Holland. Partners zijn onder meer de Universiteit Twente, Amsterdam UMC, Borski Fund en Vuurvrouw. Het programma richt zich specifiek op drie gezondheidsgebieden waar vrouwen in de overgang vaak tegenaan lopen: cardiovasculaire gezondheid, mentale klachten en bot- en spierproblematiek.
Prof. Hanneke Takkenberg van het Erasmus MC benadrukt dat het bundelen van kennis in een divers consortium nodig is om de gezondheidsverschillen tussen mannen en vrouwen daadwerkelijk te verkleinen. De UT levert daarvoor expertise op het gebied van medische technologie, digitale zorg en ontwerpgericht onderzoek, een combinatie die eerder vooral ontbrak in overgangsonderzoek.
Dat er geld en aandacht naartoe gaat, is niet vreemd: bijna 2 miljoen vrouwen in Nederland hebben tijdens de overgang klachten die hun gezondheid en werk beïnvloeden, aldus de UT.
Wat dit straks in de praktijk betekent
Menopause Matters moet concrete technologie opleveren: slimme biosensoren die vroege signalen van klachten opvangen, hormoontrackers die wél rekening houden met jouw cyclus, apps gericht op zelfzorg tijdens de overgang en medische hulpmiddelen die specifiek voor vrouwenlichamen ontworpen zijn. Dat is een andere aanpak dan de generieke signalen die je lichaam je dagelijks al geeft en die je nu vaak zelf moet leren interpreteren, zonder onderbouwing.
De UT biedt inmiddels als enige universiteit wereldwijd een minor aan over het multidisciplinair ontwerpen van technologie voor vrouwengezondheid. De volgende editie start in november 2026. Studenten uit verschillende opleidingen werken daar samen aan oplossingen voor klachten die eerder simpelweg bleven liggen, omdat niemand er onderzoek naar deed.
Deze ontwikkeling past ook in een breder beeld: steeds meer medisch onderzoek richt zich op instrumenten die specifiek voor vrouwen werken, zoals eerder al bleek bij de zelfafnameset die net zo betrouwbaar bleek als het uitstrijkje. Het signaal is steeds hetzelfde: als je echt onderzoek doet naar het vrouwenlichaam, blijkt er vaak meer mogelijk dan de bestaande zorg liet zien.
Waarom dit nu pas gebeurt, en wat jij ermee kunt
De vraag die blijft hangen: waarom moest dit twintig jaar duren? Een deel van het antwoord ligt in diezelfde 2 procent. Zonder investeringsgeld geen onderzoek, zonder onderzoek geen bewijs dat huisartsen en werkgevers kunnen gebruiken, en zonder bewijs geen verandering in hoe er met jouw klachten wordt omgegaan. Die cirkel wordt nu voor het eerst serieus doorbroken, niet met een vage belofte maar met een concreet budget en een lijst van onderzoeksgebieden.
Voor jou betekent dit vooral dat je minder vaak hoeft te accepteren dat "het er nu eenmaal bijhoort". Merk je dat overgangsklachten je werk beïnvloeden, bespreek dat dan gewoon, ook al doet nu nog maar 48 procent dat. Hoe meer vrouwen dat hardop zeggen, hoe moeilijker het wordt om het probleem klein te houden, en hoe sneller de technologie die nu ontwikkeld wordt ook echt bij jou terechtkomt.