Vrouwen leven gemiddeld langer dan mannen, maar dat maakt hen niet per se gezonder. Uit de Gezondheidsenquête 2025 van het CBS blijkt het omgekeerde: 26 procent van de vrouwen zegt dat haar gezondheid niet goed is, tegenover 21 procent van de mannen. Ze hebben meer langdurige klachten, gaan beduidend vaker naar de dokter en voelen zich vaker beperkt in wat ze kunnen. De kloof begint niet pas op middelbare leeftijd, maar al zodra je de dertig nadert.
De aandoeningen die specifiek vrouwen treffen
De CBS-cijfers laten zien dat bepaalde klachten structureel vaker bij vrouwen voorkomen. Migraine treft 18 procent van de vrouwen, tegenover 8 procent van de mannen. Darmstoornissen en gewrichtsklachten komen bij vrouwen ook ongeveer twee keer zo vaak voor. Bijna 10 procent van de vrouwen heeft te maken met onvrijwillig urineverlies, tegenover 3 procent van de mannen.
Het gaat om klachten die het dagelijks leven flink beïnvloeden: migraine die je schema overhoop gooit, darmklachten die je beperken in wat je durft te eten of te doen, of bekkenbodemklachten die jarenlang onbesproken blijven. Die laatste groep wint gelukkig terrein in openbare gesprekken, maar veel vrouwen herkennen pas laat dat hun klachten behandelbaar zijn.
Mannen hebben overigens ook aandoeningen waar zij vaker mee te maken hebben. Hart- en vaatziekten zijn een duidelijk voorbeeld: 4 procent van de mannen heeft ooit een hartinfarct gehad, tegenover 2 procent van de vrouwen. De gezondheidsverschillen lopen beide kanten op, maar op de meeste vlakken staan vrouwen aan de zwaardere kant.
Bijna de helft heeft last van angst- of depressieklachten
Het getal dat het meest opvalt in het CBS-rapport: 47 procent van de vrouwen geeft aan in het afgelopen jaar last te hebben gehad van gevoelens van angst of neerslachtigheid. Bij mannen is dat 36 procent. Het gaat hier om gevoelens, niet om een klinische diagnose, maar ook dat verschil is groot genoeg om serieus te nemen.
Wat daarbij opvalt, is dat dit op alle leeftijden geldt. Het is geen fenomeen dat pas na de menopauze speelt of alleen vrouwen treft die al kwetsbaar zijn. Op elk moment in hun leven kampen vrouwen vaker met dit soort klachten dan mannen van dezelfde leeftijd. Dat maakt het een structureel gegeven, geen toeval.
Het verklaart ook deels waarom vrouwen vaker naar de psycholoog of psychiater gaan. Ze zoeken hulp, wat positief is. Maar het verklaart niet waarom de klachten in de eerste plaats vaker voorkomen, en dat is de vraag die onderzoekers nog steeds bezighoudt.
De zwaarste jaren liggen tussen 25 en 45
Als je naar specifieke leeftijdsgroepen kijkt, springt er één uit: vrouwen van 25 tot 45 jaar voelen zich significant vaker beperkt door hun gezondheid dan mannen in diezelfde groep. 29 procent van de vrouwen in deze categorie meldt beperkingen in dagelijkse activiteiten, tegenover 19 procent van de mannen. Tien procentpunt verschil, in de leeftijdsfase die voor veel mensen de intensiefste is.
Dat zijn precies de jaren waarin je op het hoogtepunt van je werkende leven staat, misschien een gezin start of de zorg voor zowel kinderen als ouders combineert. Een lichaam dat in die fase meer klachten geeft dan gemiddeld, tikt harder aan. En de kans is groot dat je het wegwuift als drukte of stress, in plaats van iets wat aandacht verdient.
De hersenen spelen daarin een grotere rol dan je denkt. Cognitief welzijn na je 30e verdient evenveel aandacht als je huid, en voor vrouwen geldt dat dubbel als je ziet hoe vroeg gezondheidsverschillen al merkbaar worden.
Vaker naar de dokter, maar word je ook gehoord?
72 procent van de vrouwen had het afgelopen jaar minstens één keer contact met de huisarts, tegenover 66 procent van de mannen. Vrouwen gaan ook vaker naar specialisten, fysiotherapeuten en geestelijke gezondheidszorg. Op het eerste gezicht klinkt dat positief: vrouwen zoeken sneller hulp.
Maar er hangt een nuance aan. Onderzoek toont al jaren aan dat klachten van vrouwen in de spreekkamer sneller worden gekoppeld aan stress of emotionele factoren, en dat vrouwen gemiddeld langer wachten op een diagnose bij chronische aandoeningen. Het zorggebruik van vrouwen is hoger, maar dat garandeert niet dat ze eerder de juiste hulp krijgen. Naar de dokter gaan is stap één. De vraag is of je na die afspraak ook werkelijk verder wordt geholpen.
Wat je hier zelf mee kunt
Statistieken zeggen iets over groepen, niet over individuen. Maar ze kunnen wel een spiegel zijn. Als je je herkent in een of meer van deze klachten, zijn er een paar dingen de moeite waard.
Neem je klachten serieus, ook als ze als klein worden weggezet. Migraine is geen gewone hoofdpijn, bekkenbodemklachten zijn geen onvermijdelijk gevolg van bevallen, en aanhoudende somberheid is geen karaktertrek. Kom terug bij je huisarts als je het gevoel hebt dat je niet gehoord wordt, of vraag om een verwijzing naar een specialist.
Beweging helpt meer dan veel mensen denken. Vrouwen halen meer gezondheidswinst uit sport dan mannen, ook als ze er later mee beginnen. Niet als vervanging van medische zorg, maar als aanvulling die je weerbaarheid vergroot op meerdere fronten tegelijk.
Let ook op het patroon in je eigen gezondheid. Eén slechte week is anders dan drie maanden sluimerende klachten. De CBS-cijfers laten zien dat gezondheidsverschillen vroeg beginnen. Dat betekent ook dat je vroeg kunt ingrijpen, als je weet waar je op moet letten.