Per 1 mei 2026 vergoedt de Nederlandse zorgverzekering voor het eerst een niet-hormonale behandeling tegen opvliegers tijdens de overgang. Het middel heet fezolinetant, merknaam Veoza. Voor vrouwen bij wie hormoontherapie om medische redenen niet kan, is dit concreet nieuws. Jarenlang was er voor die groep geen vergoed alternatief beschikbaar.
Wat er precies misloopt bij opvliegers
Opvliegers zijn de bekendste overgangsklacht: een plotselinge hittegolf die door het hele lichaam trekt, een rood hoofd, zweten, soms gevolgd door een rilling en een kloppend hart. Ze duren gemiddeld één tot vijf minuten, maar ze komen soms tientallen keren per dag voor, ook midden in de nacht. Wie ze meemaakt, weet dat "even doorstaan" een heel optimistische omschrijving is.
De oorzaak zit in de hypothalamus, een klein deel van de hersenen dat de lichaamstemperatuur regelt. Zodra het oestrogeengehalte in de overgang daalt, raakt dit systeem ontregeld. De drempel waarbij de hersenen "te warm" signaleren, schuift sterk naar beneden. Een kleine stijging in de omgevingstemperatuur, een kop koffie of stress kan al genoeg zijn om er een te starten.
Ongeveer 75 tot 80 procent van de vrouwen in de overgang heeft er last van. Een deel ervaart ze mild, maar een flink aantal heeft dagelijks zware opvliegers die slaap en dagelijks functioneren serieus verstoren.
Waarom hormoontherapie niet altijd de oplossing is
Hormoontherapie, waarbij vrouwen oestrogeen en soms ook progesteron aanvullen, is nog altijd de meest effectieve aanpak voor opvliegers. Maar het is geen optie voor iedereen. Vrouwen met bepaalde soorten borstkanker, met een verhoogd risico op trombose of met bloedstollingsproblemen mogen het vaak niet gebruiken.
Tot voor kort had die groep vrouwen weinig medische alternatieven die vergoed werden. Fytotherapie, leefstijladviezen en koelende producten helpen soms, maar ze bereiken de medische lat niet. Fezolinetant doet dat wel.
Hoe fezolinetant werkt
Fezolinetant pakt het probleem via een andere route aan dan hormoontherapie. Het blokkeert een specifieke receptor in de hersenen, de neurokinine 3-receptor, die een centrale rol speelt bij de ontregeling van het temperatuurcentrum tijdens de overgang. Geen hormonen, maar een gericht ingrijpen op een zenuwsignaal.
In klinische onderzoeken nam het gemiddeld aantal opvliegers per dag met ongeveer 60 procent af na vier weken gebruik. Vrouwen rapporteerden ook betere slaap en minder nachtelijk zweten. Meer over de werking staat op de pagina van apotheek.nl over Veoza.
Voor wie de vergoeding geldt
De vergoeding is niet breed beschikbaar. Alleen vrouwen met matige tot ernstige opvliegers die hormoontherapie medisch niet mogen gebruiken, komen in aanmerking. Het Zorginstituut Nederland schat die groep op ongeveer 5.000 vrouwen in Nederland.
Bovendien kan fezolinetant uitsluitend worden voorgeschreven door een gynaecoloog, of door een arts onder directe begeleiding van een gynaecoloog. De huisarts kan het niet zelfstandig voorschrijven. Hormoontherapie blijft de eerste keuze; fezolinetant is bedoeld als alternatief voor een specifieke groep, geen vervanging voor de brede populatie.
Als je je afvraagt of overgangsklachten je al vóór je vijftigste kunnen treffen, lees dan ook ons artikel over perimenopauze die al in de dertiger jaren kan beginnen.
Bijwerkingen en wat je moet weten
Het middel heeft bijwerkingen. Veelvoorkomend zijn slaapproblemen, diarree en buikpijn, met name in de eerste weken van gebruik. Dat klinkt paradoxaal voor een middel dat juist slaap moet verbeteren, maar bij de meeste vrouwen trekken die klachten weg naarmate het lichaam het middel gewend raakt.
Zeldzamer maar serieuzer: verhoogde leverwaarden. Vrouwen die het middel gebruiken, laten tijdens de behandeling regelmatig bloed prikken om de leverfunctie te controleren. Wie al leverklachten heeft, kan Veoza niet gebruiken. Ook tijdens zwangerschap en borstvoeding is het middel niet toegestaan.
De volledige medische onderbouwing en vergoedingscriteria zijn te lezen in het GVS-advies van het Zorginstituut Nederland.
Wat de vergoeding financieel verandert
Voor 1 mei 2026 betaalden vrouwen meer dan 80 euro per maand voor Veoza uit eigen zak. Op jaarbasis is dat bijna 1.000 euro. Die drempel vervalt nu voor vrouwen die aan de criteria voldoen.
De vergoeding is niet automatisch. De gynaecoloog moet het middel voorschrijven voor de goedgekeurde indicatie, waarna bij de apotheek wordt gecontroleerd of de criteria van toepassing zijn. Voor vrouwen die Veoza al gebruikten via de tijdelijke terugbetaalregeling, kunnen kosten gemaakt voor 1 mei 2026 nog worden gedeclareerd tot uiterlijk 31 juli 2026.
Dit is wat je nu kunt doen
Heb je opvliegers en heeft je arts eerder gezegd dat hormoontherapie voor jou geen optie is? Dan is dit het moment om dat gesprek opnieuw te voeren met je gynaecoloog. Vraag of je aan de vergoedingscriteria voldoet en of fezolinetant een reële optie voor jou is.
Nog niet bij een gynaecoloog? Begin bij de huisarts. Die kan doorverwijzen en beoordelen of er een indicatie is voor verdere behandeling. Fezolinetant is geen vrij te kopen middel en je haalt het niet zomaar bij de apotheek op.
Vrouwen praten inmiddels steeds opener over overgangsklachten, van de bekkenbodem tot opvliegers op het werk. Die verschuiving helpt: hoe eerder je hulp zoekt, hoe meer opties er te verkennen zijn. En één van die opties wordt voor het eerst vergoed.